Γιατί λείπουν οι θέσεις 13 και 17 από τα αεροπλάνα; Οι προλήψεις των μεγάλων αεροπορικών

Αν έχετε ταξιδέψει συχνά με αεροπλάνο, ίσως να έχετε παρατηρήσει κάτι περίεργο: σε ορισμένες πτήσεις δεν υπάρχει σειρά καθισμάτων με τον αριθμό 13 — και σε κάποιες περιπτώσεις απουσιάζει και η σειρά 17. Πρόκειται για τεχνικό λόγο ή για κάτι πιο… μεταφυσικό; Η απάντηση βρίσκεται στις προλήψεις και στην ψυχολογία των επιβατών.

Η «καταραμένη» 13

Ο αριθμός 13 θεωρείται γρουσούζικος σε πολλές δυτικές χώρες. Η φοβία για τον αριθμό αυτό ονομάζεται τρισκαιδεκαφοβία και έχει βαθιές ρίζες στην ευρωπαϊκή παράδοση.

Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, στο Μυστικό Δείπνο συμμετείχαν 13 άτομα, με τον Ιούδα να θεωρείται ο «δέκατος τρίτος» στο τραπέζι. Παράλληλα, στη σκανδιναβική μυθολογία, ο θεός Λόκι ήταν ο 13ος καλεσμένος σε ένα θεϊκό δείπνο που κατέληξε σε τραγωδία.

Η επιρροή αυτών των παραδόσεων είναι τόσο ισχυρή, ώστε πολλές επιχειρήσεις αποφεύγουν τον αριθμό 13 — από ξενοδοχεία μέχρι ουρανοξύστες. Δεν είναι τυχαίο ότι σε αρκετά αεροσκάφη μεγάλων εταιρειών, όπως η Lufthansa ή η Air France, δεν θα βρείτε σειρά 13.

Και γιατί απουσιάζει το 17;

Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η ιταλική παράδοση. Στην Ιταλία, ο αριθμός 17 θεωρείται γρουσούζικος. Ο λόγος είναι γλωσσικός: το 17 γράφεται XVII με ρωμαϊκούς αριθμούς. Αν αναδιαταχθούν τα γράμματα, σχηματίζεται η λέξη «VIXI», που στα λατινικά σημαίνει «έζησα» — δηλαδή υπονοεί «η ζωή μου τελείωσε».

Για τον λόγο αυτό, ιταλικές αεροπορικές εταιρείες, όπως η ITA Airways (διάδοχος της Alitalia), αποφεύγουν συχνά τη σειρά 17, ιδιαίτερα σε αεροσκάφη που εξυπηρετούν ιταλικό κοινό.

Μάρκετινγκ ή σεβασμός στην ψυχολογία του επιβάτη;

Οι αεροπορικές εταιρείες δεν αφαιρούν αυτούς τους αριθμούς για τεχνικούς λόγους. Η διάταξη των καθισμάτων δεν επηρεάζεται ουσιαστικά. Πρόκειται κυρίως για απόφαση μάρκετινγκ και εξυπηρέτησης πελατών.

Οι εταιρείες γνωρίζουν ότι ένα ποσοστό επιβατών αισθάνεται άβολα όταν κάθεται σε «γρουσούζικη» θέση. Ακόμη κι αν η πιθανότητα ατυχήματος δεν έχει καμία σχέση με τον αριθμό της σειράς, η ψυχολογική άνεση του ταξιδιώτη είναι σημαντική — ειδικά σε ένα περιβάλλον όπως η πτήση, όπου το άγχος είναι ήδη αυξημένο.

Δεν είναι παγκόσμιο φαινόμενο

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν ακολουθούν όλες οι αεροπορικές αυτή την πρακτική. Εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στην Ασία συχνά διατηρούν κανονικά τη σειρά 13, ενώ σε ορισμένες ασιατικές χώρες αποφεύγεται περισσότερο ο αριθμός 4, που σχετίζεται με τον θάνατο λόγω προφοράς.

Έτσι, το ποιες σειρές «λείπουν» εξαρτάται από την κουλτούρα του κοινού στο οποίο απευθύνεται η κάθε εταιρεία.

Τελικά, φέρνει γρουσουζιά μια θέση;

Η απάντηση είναι απλή: όχι. Οι αριθμοί δεν επηρεάζουν την ασφάλεια μιας πτήσης. Όμως οι ανθρώπινες πεποιθήσεις επηρεάζουν την εμπειρία.

Η απουσία της σειράς 13 ή 17 δεν είναι τεχνικό μυστήριο — είναι ένα μικρό παράδειγμα του πώς οι παραδόσεις και οι προλήψεις εξακολουθούν να διαμορφώνουν ακόμα και τον σύγχρονο, υψηλής τεχνολογίας κόσμο των αερομεταφορών.

Και την επόμενη φορά που θα κοιτάξετε το boarding pass σας, ίσως παρατηρήσετε ότι… κάποιος αριθμός λείπει.